MIỀN HOÀI NIỆM NGUYỄN CHU NHẠC

 @@@

@@@

Miền hoài niệm Nguyễn Chu Nhạc

(Khúc Hồng Thiện)

Trong dòng chảy thơ ca đương đại, Nguyễn Chu Nhạc là một giọng thơ bền bỉ, lặng lẽ mà ám ảnh. Sinh năm 1957 tại Hà Nội, nguyên quán Hưng Yên, ông đã đi qua nhiều thăng trầm của đời sống để chưng cất thành thơ một chất giọng riêng: trầm tĩnh, hoài niệm và giàu suy tưởng. Tập thơ Giờ thương lại những ngày xưa, Nhà xuất bản Hội Nhà văn mới ấn hành, tiếp tục cho thấy một Nguyễn Chu Nhạc nhất quán trong cảm thức thời gian, đồng thời mở ra những rung động tinh tế về ký ức và thân phận.

Ngay từ nhan đề, tập thơ đã gợi lên một miền cảm xúc quay về. “Giờ thương lại” không chỉ là hành động hồi tưởng, mà còn là sự chiêm nghiệm, là nỗi thương đã chín muồi sau những va đập của đời sống. Trong thế giới thơ ấy, quá khứ không mất đi mà luôn trở lại trong những khoảnh khắc đời thường, giản dị mà ám ảnh. Bài thơ “Tháng Hai mưa bụi trắng trời” là một ví dụ tiêu biểu: “Tháng hai mưa bụi trắng trời/ như xui ta nhớ một người đã xa/ người mình đã hóa người ta/ để giờ ta gọi người là cố nhân”. Chỉ bằng vài câu thơ ngắn, tác giả đã dựng lên cả một miền ký ức với nỗi buồn nhẹ mà sâu, man mác và cũng day dứt.

Thơ Nguyễn Chu Nhạc không ồn ào, không tìm cách gây ấn tượng bằng kỹ thuật cầu kỳ, mà chinh phục người đọc bằng sự chân thành và độ lắng của cảm xúc. Những hình ảnh quen thuộc như bếp nhà, giếng nước, vườn cây, hoa bưởi… hiện lên với sắc thái vừa thực vừa mơ, vừa gần gũi vừa xa vắng. “Bếp hoang lâu vắng mùi cơm/ dương xỉ lòng giếng xanh chờm mặt gương/ xương rồng cỗi lún mép tường/ cha mẹ thì mải Tây phương cuối trời”. Không gian gia đình ở đây không chỉ là bối cảnh, mà là nơi neo giữ ký ức, nơi nỗi mất mát được gọi tên bằng những chi tiết rất đời thường.

Một trong những mạch cảm xúc nổi bật của tập thơ là nỗi buồn chia ly và khát vọng đoàn viên. Bài “Tiết mưa ngâu tháng Bảy” khơi lại tích xưa nhưng không dừng ở ước lệ, mà thấm đẫm tâm trạng cá nhân: “Đã tiết mưa ngâu tháng bảy,/ em xa thì cũng đã xa,/ ta ôm nỗi buồn rả rích,/ hương ngâu phấp phỏng vườn nhà”. Những câu thơ như lời tự sự, nhẹ nhàng mà day dứt, gợi cảm giác chia cách không chỉ về không gian mà còn về thời gian, khi quá khứ và hiện tại không thể nối liền.

Ở một bình diện khác, thơ ông còn là sự chiêm nghiệm về đời người, về những món nợ tình - nợ đời không dễ trả. Bài “Cuối xuân ngẫu hứng” mang sắc thái suy tư rõ nét: “Nợ đời muốn trả cho xong/ nợ tình gỡ mối bòng bong bao giờ?/ thôi đành nửa thực nửa mơ,/ cứ như một cuộc tình cờ… người ơi…”. Những câu hỏi tu từ không nhằm tìm lời giải, mà để mở ra một khoảng trống suy nghĩ, nơi người đọc tự đối diện với chính mình.

Có thể nói, điểm đáng quý trong thơ Nguyễn Chu Nhạc là khả năng kết hợp giữa chất liệu dân gian và cảm thức hiện đại. Ngôn ngữ thơ dung dị, gần khẩu ngữ nhưng được chưng cất kỹ, tạo nên nhịp điệu tự nhiên, dễ đi vào lòng người. Đằng sau những câu chữ tưởng như mộc mạc là một chiều sâu trải nghiệm, một cái nhìn nhân hậu và bao dung với cuộc đời.

“Giờ thương lại những ngày xưa” không chỉ là một tập thơ hoài niệm, mà còn là hành trình tự nhận thức của một con người đã đi qua bao khắc khoải thời gian, vui buồn thương nhớ. Đọc thơ ông, ta bắt gặp chính mình trong những ký ức tưởng đã ngủ quên, trong những nỗi buồn tưởng như rất riêng mà hóa ra lại rất chung. Và có lẽ, đó chính là sức sống bền bỉ của thơ Nguyễn Chu Nhạc: lặng lẽ mà thấm sâu, giản dị mà ám ảnh.

Ẩn bớt