@@@
TRẦN TRỌNG TRÍ
người thơ của Biển,...
Nhận
diện người thơ,...
Ấy là nhà thơ Trần Trọng Trí.
Xin được gọi ông như vậy. Trần Trọng Trí không
phải là nhà thơ với nghĩa đầy đủ của nó, nên trong bài viết này, tôi gọi ông là
Người thơ.
Trần Trọng Trí nguyên là thuyền trưởng
tàu hải quân HQ 05, từng một thời gian dài tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo
tại quần đảo Trường Sa của Việt Nam.
Câu chuyện về ông được bắt đầu từ một
sự việc. Ấy là, trên trang Blog của tôi, mang tên Ngẫm & Viết được
thiết lập trên Blogtiengviet.net, vào ngày 27 tháng 2 năm 2011, có đăng bài “Trời
sắp mưa, thơ ứng tác của Trần Đăng Khoa“, trong bài viết, tôi có quen
miệng gọi bài thơ ứng tác của Trần Đăng Khoa là thơ Đường luật. Sau đó, có
nhiều bạn đọc vốn là cao thủ về loại thơ này, cảm nhận, nêu ý kiến rằng đó
không phải là thơ Đường luật vì không chỉnh về niêm luật thơ thất ngôn bát cú
Đường luật. Những ý kiến đó là đúng cả. Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến khác,
cho là, thơ đùa bỡn nhau, ứng tác tức thì không sửa chữa theo kiểu thất ngôn
bát cú, có thể chấp nhận được, không nên khắt khe, bắt bẻ mà làm gi. Trong số
nhiều ý kiến hay, tôi đặc biệt chú ý đến ý kiến của một bạn đọc có tên Trần
Trọng Trí. Xin trích nguyên văn, bởi qua cảm nhận này, mọi người có thể biết ít
nhiều về con người ông, và cả quan niệm của ông về thơ ca nói chung: “Tôi đã về hưu
mấy năm nay, giờ làm thợ cắt tóc. Nghe con cháu út nhà tôi bảo trong quán lá Lễ
Nhạc nhà Chu có cuộc hội thảo về Trần Đăng Khoa rất hay, tôi bèn ra quán Nét
ghé chơi. Thấy đúng là hay thật. Tôi đồng ý với ông Nhạc. Đây là thơ tếu, cốt
ghép mấy câu bỡn bạn. Nội dung chính là những chữ đầu ghép lại, nội dung, vần
điệu, niêm luật có thể búa xua. Vì thế chẳng nên mang luật định ra bàn. Tôi là
dân Nga học (Tôi học thuyền trưởng ở O-Đe-sa, Nga, cùng với Ngô Tự Lập. tôi
từng có thơ in trên báo Hải quân và
báo Văn Nghệ. Tôi cũng rất yêu thơ
Đường, nhưng cũng ngấy thơ Đường vì sự gò bó của niêm luật, đối thanh, đối ý.
Nhưng thơ Đường sang ta nó mới hủ nho như thế, chứ bản thân những nhà thơ lớn
đời Đường như Lý Bạch, Đỗ Phủ họ cũng thoát ra khỏi cái lề luật hà khắc của nó
nên mới thành đỉnh cao nhân loại. Tôi cũng có mấy kỷ niệm với Thần Đồng - Tất
nhiên Thần đồng bây giờ người ta mới gọi, chứ chúng tôi vẫn gọi gã là Cua Đồng.
Gã có tặng tôi hai bài thơ cũng viết kiểu ứng tác. Bài thứ nhất rất dài, nhưng
tôi chỉ nhớ được bốn câu: "Thuyền
trưởng ơi, hãy cho tôi bát rượu/ Tôi uống vào cho biển cả nó thêm say/ Cho sóng
lớn chồm lên muôn sức ngựa/ Nâng tầu ta đi canh giữ nước non này". Chúng tôi sướng những câu thơ này
lắm. Rất sảng khoái và rất lính. Tôi còn đố Khoa làm một bài thơ đái ở trên
biển. Cứ sõng thẳng từ trên boong xuống biển. Không ngờ cha Cua Đồng đã biến
một việc rất thô tục thành một bài thơ trữ tình mà cánh lính biển tàu HQ05 từ
lính đến quan đều thuộc: "Anh biết giấu vào đâu giữa muôn trùng trời
nước/ Nỗi nhớ em không một phút nào ngơi/ Nỗi nhớ trào dâng anh xả vào biển cả/
Nguồn yêu thương cuồn cuộn chảy dưới trời".
Sướng. Bác Nhạc cho tui thăm gã cua đồng, và nhắn dùm: Thuyền trưởng Trí vẫn
nhớ Khoa. Mong Khoa sớm trở về với biển, hoặc đến Liễu Đề, Nam Hà thì ghé nhà
Trí chơi”.
Quả thật, khi vị cựu thuyền trưởng tàu
HQ05 đưa ra nhận định: "Tôi cũng rất
yêu thơ Đường, nhưng cũng ngấy thơ Đường vì sự gò bó của niêm luật, đối thanh,
đối ý. Nhưng thơ Đường sang ta nó mới hủ nho như thế, chứ bản thân những nhà
thơ lớn đời Đường như Lý Bạch, Đỗ Phủ họ cũng thoát ra khỏi cái lề luật hà khắc
của nó nên mới thành đỉnh cao nhân loại"..., tôi thực lòng kính trọng
sự am tường của ông về thơ Đường, thơ Đường luât và thi ca nói chung, sâu sắc,
không nệ cổ. Về cơ bản, tôi đồng tình với nhận định này, bởi khi tìm hiểu thơ
Đường cũng thấy được, các thi nhân lớn đời Đường đã sớm cách tân thơ Đường rồi.
Sau đó, Trần Đăng Khoa vào đọc, ghi cảm nhận,
đáp từ Trần Trọng Trí, nguyên văn: “ Bữa
nay mới ghé vào quán lá của nhà họ Chu, mới hay chốn đô hội này vui thật. Nhờ
vậy, tôi mới gặp được nhiều bạn cũ, nhiều người quen cũ, có người đến ba chục
năm nay không thấy mặt... Bây giờ, tất cả đều gặp nhau ở đây, gặp trong chốn âm
i, là cái chợ âm phủ, có tên Blog tv.net này. Tôi cũng kinh ngạc và hoảng hồn
khi thấy các quý vị tung ra hàng loạt những bài vè càn quấy của tôi. Cắn rơm
cắn cỏ xin các ngài xóa ngay khỏi bộ nhớ, vì đấy không phải tác phẩm văn
chương, mà là những trò đùa, đùa tếu để vui trong thoáng chốc, cười toét cái
rồi thôi. Các bác cứ lưu lại như một tác phẩm thật sự thì hãi lắm.
Tôi cũng bất ngờ khi gặp bác Trí thuyền trưởng. Bác này có cô con gái rất xinh
tên là Hà. Bác gả hết cho chú lính này đến chú lính khác, đi đến đâu bác cũng
được xưng tụng bố vợ. Khi nhận thư, cánh lính mới té ngửa: "Bố ơi, dạo
này con ngoong lắm, không gác chân lên cổ mẹ, mí nữa đêm ngủ con không đái dầm
nữa đâu bố ợ". Hóa ra tiểu thư công
nương mới học lớp 1. Tôi đã kể chuyện này qua nhân vật Thuận ở cuốn tiểu thuyết
Đảo chìm. Cháu bây giờ chắc đã mấy
con rồi. Bữa nào tôi với Chu Nhạc về Liễu Đề nhờ bác tân trang cho mái tóc nhé…”.
Nhà
thơ Trần Đăng Khoa và thuyền trưởng Trần Trọng Trí gặp lại nhau trên trang
blog, những tưởng thế đã là thú vị. Thật bất ngờ, tiếp nữa, còn có mấy thủy
thủ, lính tráng thuộc quyền của thuyền trưởng Trí cũng nhận ra ông trên trang
blog này. Xin trích cảm nhận của họ, âu cũng hiểu biết thêm về người thơ Trần
Trọng Trí. Cựu thủy thủy Nguyễn Văn Tròn viết:”Ối thủ trưởng Trí ơi! Em không ngờ lại gặp thủ trưởng ở đây. Em nghe
bà chị em khen quán lá ông Nhạc, em vào xem người ta mổ thịt ông Khoa, hóa ra
lại gặp thủ trưởng cũng tham gia tùng xẻo. Em dạo này mở quán thịt chó, cũng
sống được Sếp ạ. Sếp thuộc thơ bác Khoa còn em lại khoái thơ Sếp. Mà thơ rất
thiết thực. Sếp còn nhớ Sếp cáu um lên vì bọn thằng Lĩnh ỉa bậy không? Sếp viết
thơ lên mảnh tôn cắm bên cạnh hố xí: "Ỉa thật đúng lỗ mới tài/ Ỉa
trệch ra ngoài kỹ thuật không cao".
Nhưng em thích nhất bài thơ Sếp tặng em. Hồi em kiếm được tấm vải dù cho con vợ
mới cưới. Sếp viết hộ em: "Gửi tặng em yêu tấm vải dù/ Anh đi tìm kiếm
xuýt mất c.../ Mìn vướng, bom gài, anh đ... sợ/ Một tay cuộn dù, tay bịt c...". Nghĩa là giữ cho em cả tinh thần và
vật chất. Mất cái "cần tăng số"
thì có đến hàng trăm mét dù, nó cũng bỏ. Em ôm trọn vẹn về mà con vợ em nó đi
theo thằng khác. Có giữ được quái đâu. Bây giờ giờ em thay ba vợ rồi. Vợ em
hiện là giáo viên dạy mẫu giáo, lương ít nhưng tử tế, có điều kiện nuôi con.
Hôm nào em sẽ về quê thủ trưởng đấy”.
Tình cờ được gặp
lính cũ trên blog, cựu thuyền trưởng Trí, qua cảm nhận đáp lại: “Con cháu tôi
lại khoe, có một bác đọc thơ ông, lại khen thơ ông hay hơn thơ ông Khoa. Tôi
lại phải vào quán lá của bác Nhạc. Hóa ra là chú Tròn. Rất mừng chú có quán
thịt chó. Mà dạo xưa chú có biết ăn thịt chó đâu nhỉ. Hôm Trường SA giết con Ái
Vân (tên con chó khoang - lính thường
lấy tên ca sĩ họ thích đặt cho chó) để
chiêu đãi tướng Cương, chú với ông Khoa
không ăn. Chú còn nôn ọe. Bây giờ lại nghiện thịt chó à. Rất mừng chú có ba vợ.
Anh một vợ đã mệt phờ. Bà cai ngục nhà anh cũng béo như ông Khoa, mà nước vẫn
dâng như lũ sông Hồng. Chú Tròn ba vợ thì kém đếch gì cụ khốt đồ nho, nhân vật
của bác Nhạc. Cái truyện ấy hay đấy. Vào đọc ngay. Tôi rất thích... Tôi bây giờ
đọc bác Nhạc luôn luôn. Mặc dù mỗi lần vào quán bác Nhạc, tôi lại mất ngót chục
ngàn. Mụ chủ còn đe tăng giá. Mụ vợ tôi cũng điên "Già còn đĩ...."... Tiếc là lâu rồi, tôi không gặp ông
Khoa, chỉ thỉnh thoảng thấy ông ấy trên truyền hình. Béo quá. Ông ấy về làng
không khéo chết oan vì dân nó đánh, nghi là tham nhũng. Hôm tôi qua Đài, đi với
mấy ông cựu chiến binh bên Bộ tham mưu, ông Phó Chủ tịch Hội CCB đài tiếp rồi
dẫn đi xem mấy nơi, qua phòng ông Khoa thì ông ấy đi vắng. Tôi vẫn làm thơ,
tham gia câu lạc bộ thơ. Hôm vừa rồi có gửi bốn bài cho ông Bành Thông in trong
tập Hương ngoại ô cùng với một triệu
tiền mua sách. Thơ mà tôi tâm đắc, cánh cựu chiến binh quê tôi thích đều là thơ
mách qué. Bác Nhạc có giám in thơ tôi không? Đại loại như thế này: IẾC
XIẾC: Tối qua đi xem xiếc/ Thấy rõ ràng từng chiếc/ Càng nhìn lại càng tiếc/
Không được đi đoàn xiếc/ Để được sờ từng chiếc/ Tiếc/ Iếc xiếc. Bữa nào vào Quảng Bình tôi sẽ đến thăm chú
Tròn. Còn bác Khoa với bác Nhạc tôi gặp chắc không khó lắm. Bây giờ các bác ấy
mở quán tôi sẽ vào luôn”.
Nguyễn Văn Tròn hồi đáp cựu thuyền trưởng Trí: “ Thủ trưởng Trí
May có bác Nhạc làm liên lạc để em được
gặp thủ trưởng. Em mở quán thịt chó, nhưng vẫn không biết ăn thịt chó. Điều đó
chẳng quan trọng. Vợ và chú em vợ em tác nghiệp, còn em thu tiền với điều hành
chúng. Quán của em ở thị trấn Ba Đồn, với bảng hiệu Cày tơ Tròn lùn[A1] .
Đông khách lắm… Thủ trưởng vẫn làm thơ quậy à? Em vừa thấy thủ trưởng quậy trên
mạng bác Nhạc, nói cái vụ cối chày gì đó. Thủ trưởng cũng nên giữ mồm giữ miệng
một chút, chả gì Sếp cũng Đại tá, lương tướng, xuýt nữa anh hùng. Mạng ấy toàn
trí thức đọc cả đấy. Em xem thấy ù đầu. Thủ trưởng cũng phải cẩn thận trước bà
xã. Bà ấy có thể không thích văn chương nhưng vì tò mò, tuỏng ở đấy có gái
trinh, mò vào, gặp thủ trưởng nói xấu vợ thì chết. Loạng quạng mụ có bồ lại tắm
cho thủ trưởng một can xăng như vợ nhà báo HH
thì khốn. Đàn bà không tin được đâu... Em qua ba chày rồi, em biết. Tanh
lắm. Thủ trưởng vẫn phải cẩn thận đấy. Lúc nào thăm thủ trưởng, em nói nhiều,
bây giừ qua nhà ông Nhạc, anh em mình nói với nhau mà toàn thiên hạ nghe, cụt
cả hứng. Thủ trưởng bảo trọng”.
Không những thế, một thuộc cấp của ông là Lê Văn Khánh
cũng qua con đường cảm nhận vào bài viết của tôi để nhận lại thủ trưởng cũ của
mình: “Ôi chồ chồ, thủ trưởng ơi, em là
Khánh đây, Khánh cắt tóc và dạy thủ trưởng cắt tóc đó. Thằng Tròn điện cho em
bảo vô xem thủ trưởng, lại bày cho em cách viết thư cho thủ trưởng. Em vào mấy
hôm rồi, nhưng bữa ni mới biết cách viết thư. Em đọc thơ thiên hạ tháy thua thơ
thủ trưởng hết. Em đọc ai cũng thích. Vịnh
cây khoai môn: Trên rừng sướng
nhất cây khoai môn/ Củ nó luộc lên ăn rất ngon/ Cái bẹ nấu canh ăn cũng sướng/
Lá nó hao hao giống cái l... ; Vịnh Nồi hầm: Trắng trắng đen đen lại lùm lùm./ Cũng đai cũng ốc, cũng tùm lum/
Thịt gân nhét phứa vào trong ấy/ Một lúc rút ra nhũn nhùn nhùn; Vịnh
cái tủ lạnh Sa-ra-top: Cắm vào
run rảy toàn thân. Rút ra nước chảy từ chân xuống sàn. Hỡi người quân tử giàu
sang. Cắm vào xin chớ vội vàng rút ra.
Nhưng em thích nhất bài thơ Sống ở
đảo chìm, viết tặng ông Trần Đăng
Khoa: Sống ở đảo khoái ơi là khoái/ Nó giúp ta đi đái rất gần./ Đái ở đầu,
đái ở chân (tức đầu đảo, chân đảo)/ Đứng đâu đái đấy, …éo cần đi xa/ Chẳng như
hồi sống ở nhà/ Muốn đái một bãi phải ra tận vườn. Hay. Thủ trưởng có thơ mới, bảo bác Nhạc đăng cho chúng em thưởng
thức nhá”.
Đấy, chỉ qua những dòng cảm nhận, đối
đáp giữa cựu thuyền trưởng Trần Trọng Trí với nhà thơ Trần Đăng Khoa và mấy
người lính cũ của ông, ta có thể nhận diện được Trần Trọng Trí, quan niệm của
ông về thi ca, cùng thơ ca hò vè của ông, và ít nhiều thực tế cuộc sống của
những chiến sĩ hải quân bảo vệ đảo.
Sẽ còn nhiều điều thú vị và bất ngờ về
cựu thuyền trưởng Trần Trọng Trí và những người lính đảo của ông...
Những
cuộc đối thoại thơ:
Sau những cuộc nhận ra nhau và hồi đáp thú vị giữa vị
cựu thuyền trưởng Trần Trọng Trí, cùng những người lính biển một thời của ông,
và nhà thơ Trần Đăng Khoa, Trần Trọng Trí có đọc kỹ một số truyện ngắn và thơ
của tôi trên trang blog Ngẫm & Viết,
(truyện có: Ngày xưa ấy, Thấm thoắt tháng
ngày, Giải thoát ... , thơ thì Xuân
mưa, Đi biển một mình ... ), ông có đưa ra một số nhận xét. Thêm nữa, khi
tôi công bố bài viết ngắn “Đảo Chìm, nghệ
thuật tạo dựng không gian truyện“ trên blog của mình, rất nhiều nhà văn,
nhà phê bình và nghiên cứu văn học, đọc và đưa ra những nhận xét tích cực, điều
ấy khích lệ thêm những cựu lính biển. Trần Trọng Trí đọc thường xuyên mỗi ngày
và ông rất chịu khó ghi cảm nhận, khi đưa ra nhận xét này nọ, lúc lại thơ ca hò
vè tếu táo làm vui. Sôi động hơn, khi một nhà thơ nữ, cũng là blogger của
Blogtiengviet.net (xin phép được giấu tên)
cảm nhận bằng thơ vào trang blog của tôi, Trần Trọng Trí đọc được và dường như
ông được kích hoạt, thơ vè tuôn ào ào, có ý trêu đùa nữ nhà thơ nọ. Sự thông
minh, hóm hỉnh vốn có, và cái khiếu hài hước của ông được đẩy lên cao. Từ đó
sinh ra các cuộc họa thơ mang tính chất bông đùa nhau.
Tôi có bài thơ Xuân mưa: “Xuân đem hạt nắng
gieo đâu/ Mưa bay giăng nhẹ nỗi sầu cho ai / Bất ngờ nở đóa sớm mai/ Dùng dằng
xuân giọt nhỏ ngoài mái hiên“, thì Trần Trọng Trí họa Xuân nắng: “Xuân sang, ta Sáu
Tư rồi/ Vắt đâu ra mấy giọt trời được đây/ Mặt trời đã tốc vấy mây/ Ta cùng vợ
vác cối chày ra phơi”. Tôi đọc và đưa ra đề nghị là sửa câu “giọt trời “ thành “giọt giời“, ông khoái lắm, đồng ý luôn.
Tôi đăng bài Đi
biển mùa đông: “Mùa đông/ đi biển/
một mình/ hoang vu biển / vẫn tự tình,/ đâu em/ bờ dương thầm thĩ/ môi êm,/ gối
đầu tay/ mộng/ chong đêm/ một mình...”; Nữ nhà thơ nọ họa bài Trước biển: “Lặng nghe.../ sóng động / lòng mình / triệu năm/ vẫn hát khúc tình tự
em/ cồn cào/ gửi nhớ vào đêm/ bờ dương lả/ gió vuốt mềm tóc ai…”; Trần
Trọng Trí vào cuộc họa: “Có chày mà không
cối/ Chẳng thể nào văn minh/ Dù trăm chàng râu rậm/ Vẫn bùng biêng một mình/
Thương quá Chu thi sĩ/ Gối đầu lên cánh tay/ Lấy thi ca làm cối/ Chày lại vang
nhịp chày/ Giờ có thơ ta đọc/ Thơ hóa thành biển trăng/ Quờ tay ra đã gặp/ Vành
vạnh một ả hằng/ Vầng trăng không biết lặn/ Cứ nõn nường tươi xinh/ Ai bảo
chàng Chu Nhạc/ Ra biển khơi một mình?”.
Không thấy nữ nhà thơ nọ ọ ẹ gì, ông tiếp tục khiêu
khích, thơ rằng: “Ả nguyệt đâu rồi nhỉ/
Để biển mịt mù đêm/ Ta gối chày lằng sóng/ Chờ đợi vầng trăng lên”... Việt
An (một người bạn học của tôi và Khoa) thấy vậy vào cuộc, khích ông là “ Bộ
trưởng Bộ Giã gạo”, trước khi vào lính Hải quân, Trần Trọng Trí liền quay mũi
nhọn sang Việt An: “ Chú em thông minh
thật/ Anh là thợ giã đây/ Trước một chày một cối/ Giờ ba cối một chày/ Về hưu
rỗi rãi lắm/ Thì vác chày đi chơi/ Có gạo đâu mà giã/ Ả nguyệt phắn mất rồi/
Chú đẻ rơi bên cối/ Vầng trăng thu lẻ loi “.
Quả thật, Trần Trọng Trí thông minh, hóm hỉnh, giàu
tính hài hước, thơ ứng tác của ông cũng rất chi là tài tình. Gạt đi sự bông đùa
tếu táo, bỏ qua những câu thơ, những từ ngữ bạo dạn theo kiểu khấu ngữ dân
gian, nhìn chung, thơ ông khá hay. Khi tôi bày tỏ với ông điều này, ông hiểu,
song ông vẫn đẩy sự bông đùa lên cao nữa. Từ câu chuyện về mối tình ngang trái
trong truyện ngắn Ngày xưa ấy của
tôi, ông vịnh thành thơ mà trêu tôi: “Tiếc
là chàng hiền quá/ Không hiền còn dại điên/ Ngả phứa nó lên cỏ/ Hai đứa cùng
lên tiên...”
Vậy đấy, Trần Trọng Trí sắc lẻm như dao cau, mạnh bạo
như mãnh thú khi bàn chuyện lính tráng, chuyện về đàn bà, tình yêu, tình dục.
Có thể nói, ông là một trí thức, pha thêm chất lính, và trong người tồn dư tính
láu cá nông dân.., Ông là vậy, và những người lính biển thuộc cấp của ông,
dường như nhiều năm sống gần ông, nên ít nhiều chịu ảnh hưởng từ ông, cũng lanh
lợi và sắc lẻm không kém. Ấy là Nguyễn Văn Tròn (tức Tròn Lùn). Anh chàng này
bàn góp với thủ trưởng Trí của mình: “Thủ
trưởng Trí ơi! Bây giờ chắc thủ trưởng đang ngủ, mà mấy con mẹ quán Nét cũng
đang ngủ,. Em vô bằng cái máy tính con của em. Rất tiện lợi. Giờ em quyết định
thế này: Giữa tháng Ba này là ngày giỗ ông anh của em. Bác Nguyễn Văn Vuông, hy
sinh thời chống Mỹ. Em mời thủ trưởng vô Quảng Bình. Tiện thể, ta quá giang mấy
trăm cây đi Nghĩa trang Trường Sơn. Em sẽ tặng thủ trưởng cái vi tính xách tay
và cái USB nối mạng, em bao thủ trưởng cước hàng tháng, để thủ trưởng đọc bác
Khoa, bác Nhạc và trăm thứ rất hay trên mạng. Còn báo nhạt toẹt. Cước chẳng
đáng bao nhiêu đâu. Em thử rồi. Chỉ cần thủ trưởng không xem phim đồi trụy thì
phí rẻ lắm. Em chỉ tiết kiệm mấy đĩa thịt chó là thủ trưởng chơi tẹt ga. Thủ
trưởng nhắn cho em thằng H., con Nh. (Cái con bé ngày xưa thủ trưởng cứ xui
em hôn nó rồi bóp v... ấy). Bây giờ chắc
già khắm ra rồi. Rồi thằng B., thằng V., thằng C., thằng Kh., thằng Tr.
(Thằng Tr. khỏe như trâu mà bị vợ cắm sừng, khổ thế. Em bảo thôi vứt đi, kiếm
đứa khác. Đàn bà thiếu giống. Bác Khoa cứ ra rả tôn vinh chị em, cũng hâm lắm.
Bác này rất thông minh, thông thái, nhưng thi thoảng cũng hâm đột xuất). Em thấy đàn bà chẳng mấy sâu sắc thủy
chung gì đâu,... Đấy, như vợ tay nhà báo
nọ, có thể thiêu chồng chạy theo một thằng hạng tép, mà chưa chắc cái chày của
nó đã hơn... Đàn bà là vậy. Chắc nó rót
vào tai mấy câu khen đểu là... Đàn bà thường chỉ tiếc và đuổi theo những thằng
đểu và thường coi khinh những thằng tử tế. Thủ trưởng nhớ báo cho em mấy thằng
ấy nhé, còn thằng Khánh thì em liên lạc được rồi. Có vi tính em với thủ trưởng có
thể thông thương mà không làm phiền bác Nhạc, bác Khoa nữa. Mà nếu thủ trưởng
có bồ hẹn càng tiện lợi...”.
Xin được thứ lỗi, nếu chị em nào đọc đoạn trích cảm
nhận của Tròn Lùn, mà phật ý. Cảm thông và cám cảnh cho anh chàng cựu lính thủy
này, bởi anh ta đã qua ba đời vợ mà hai người đầu đều bỏ anh ta chạy theo người
đàn ông khác. Có lẽ, vì thế mà chàng ta sinh ác cảm với phụ nữ chăng? Những mà,
chỉ ác khẩu thôi. May mắn là người vợ thứ ba, theo anh chàng tự nhận, là người
tử tế đấy thôi. Anh chàng này, ngoài đời chắc hẳn là một người đàn ông xốc vác,
quyết liệt. Qua những gì tôi biết, tôi hình dung, thiển nghĩ, đằng sau vẻ bất
cần và mạnh bạo đến quyết liệt ấy, anh chàng là một người cả nghĩ và đa cảm.
Chẳng thế, Nguyễn Văn Tròn bàn về thơ Trần Đăng Khoa thế này: “Em lại thích thơ bác Khoa sau này hơn thơ
ngày trước. Bài thơ Lính đảo hát
tình ca rất tuyệt. Bài về nghĩa trang
Văn điển nữa...”
Nói về người thơ Trần Trọng Trí, nhưng sao tôi lại nói
nhiều về Nguyễn Văn Tròn làm vậy? Là có duyên cớ đấy. Bởi, cùng sự xuất hiện và
giao lưu với mọi người trên mạng, cựu thuyền trưởng Trần Trọng Trí có thêm sự
khích lệ từ Nguyễn Văn Tròn, khiến ông như nhập đồng vào thế giới ảo internet
một cách mê say, và hơn thế, ông còn đưa ra những quyết định ngoài đời rất
nhanh chóng, làm thay đổi hẳn cuộc đời ông ngay sau đó...
Như vệt sao
băng vút qua bầu trời,
Áp lực và mong muốn có máy vi tinh, kết nối internet
thì thầy trò Trần Trọng Trí - Nguyễn Văn Tròn đã nhanh chóng đạt được. Khi tôi
đề nghị Trần Trọng Trí đổi một từ trong bài thơ ứng tác của ông, không những
đồng ý, ông còn nhắn lại: “Ông Nhạc chữa cho tôi một chữ mà hay hơn đấy. Cao thủ.
Mặc dù ý không thay đổi, nhưng chữ “giời” thì hợp hơn chữ ”trời”. Tôi sẽ qua
chú Tròn trong dịp tới. Chú giúp tôi mua vi tính, nhưng không cần tặng tôi,
thằng con rể tôi nó cho. Thằng cu đang muốn kéo tôi về Yên Bái sống với nó. Tôi
đang tính. Nghe có mấy đứa vừa báo tôi bên nhà ông Khoa có trò mới cũng vú vê
búa sua. Tôi sang xem đã nhé”.
Rồi sau đó, trong cảm nhận khác, cựu thuyền trưởng Trí
hào hứng thông báo: “Tôi đã sắm máy tính
cũ xách tay và cả USB, có thể vào các ông thường xuyên. Mụ vợ tui còn mê các
ông hơn cả tui. Cảm ơn các ông đã giúp tui nhập thế giới hiện đại. Ngày mai tui
đi Sài Lang Thành nhưng vẫn đọc các ông đấy”.
Trần Trọng Trí đi chơi xa, nhưng ông không quên vào
mạng để đọc mọi người. Theo tôi hiểu, quan trọng là, ở đấy, ông gặp lại các
đồng đội, lính cũ của mình, những người từng nhiều năm sát cánh bên ông bao năm
tháng gian khổ, hy sinh; và hơn thế nữa, ông còn biết thêm thông tin mọi mặt,
phải trái, giúp ông thoát khỏi thân phận một vị cựu đại tá nghỉ hưu trở thành
người cắt tóc nơi phố huyện, ù cạc vì thiếu thông tin...
Cách ít hôm, Trần Trọng Trí vẻ bùi ngùi, thông báo: “Bữa rày, ông Khoa đưa cái Đảo chìm lên, tôi đọc lại và ngơ ngẩn suốt cả một chiều. Tôi vào mạng, tìm xem
người ta bàn thế nào về cuốn sách này, thấy rôm rả lắm. Nhưng sách báo giấy thì
chẳng có ai nhắc đến một dòng, cũng như văn chương Chu Nhạc vậy, ông có đến hơn
chục cuốn sách rồi, bạn bè mạng bàn về ông rất hay, thế mà ngoài đời, nhiều
người còn nhầm ông với một hội viên Hội nhà văn Việt Nam khác trùng tên... Sáng
nay, tôi và con gái qua Hà Nội, có đến thăm ông Nhạc, ông Khoa. Con bé
(nhưng cũng là gái xề rồi , là nguyên mẫu, trong Đảo Chìm, ông Khoa gọi là Mộng Tương), nó cứ trách sao chú ấy ghét gì con mà đổi tên quê thế. Nhưng nó vẫn quý
chú Khoa. Bữa nay, chỉ mong được chụp ảnh với hai nhà thơ nổi tiếng, nhưng ông
thì đi vắng,… Ông Khoa cũng không đến cơ quan. Sáng mai, tôi đi Lào thăm chú
Tròn rồi chuyển gia đình về Yên Bái. Thôi già rồi thì theo con. Con gái tôi nó
thích văn chương ông lắm. Nó bảo nó còn thích văn chú Nhạc hơn văn chú Khoa.
Tôi nghĩ, có thể nó còn thù chú Khoa đã giễu nó trong Đảo Chìm. Chúc khỏe”.
Khi đọc được thông tin này, tôi lấy làm tiếc lắm. Vậy
là, đã hai lần, Trần Trọng Trí đến tận trụ sở 58 Quán Sứ, để tìm gặp Trần Đăng
Khoa và tội mà không gặp được. Tôi nhắn lại ông, và thâm tâm nghĩ, dù là ông ở
quê Liều Đề (Nam Định), hoặc theo con gái về sống tại Yên Bái, thì cũng đâu xa,
cứ liên lạc thường xuyên thì việc gặp nhau đâu khó: “Bác Trí. Thật tiếc, khi bác đến VOV, cả hai chúng tôi lại vắng cả. Tôi
đang đi công tác Điện Biên. Còn Khoa thì không trực thứ 7, nên cũng không đến
cơ quan. Bác cho biết số điện thoại của bác, tôi và Khoa sẽ liên lạc với bác
ngay. Cho tôi gửi cảm ơn tới Hà (Mộng Tương công nương của Đảo Chìm). Cảm ơn Hà đã đọc văn chúng tôi “.
Tôi thông báo với Trần Đăng Khoa thì anh cũng lấy làm
tiếc, Khoa nhắn cho ông: “Nghe Chu Nhạc
điện, tôi mới biết sáng nay bác và tiểu thư công nương qua cơ quan tìm tôi và
Chu Nhạc. Nhưng tiếc quá, không gặp. Bác cho tôi số điện thoại hoặc điện cho
tôi theo số 0913533260. Tôi rất mong được nghênh đón bác. Còn cháu Hà, thích
văn chú Nhạc hơn văn chú Khoa thì đúng quá rồi... Mong được đón hai bố con”.
Cảm giác, Trần Trọng Trí bần thần, bùi ngùi xúc động,
và có vẻ bất an về nhiều lẽ ? Tiểu thuyết Đảo
chìm của Trần Đăng Khoa, ông đọc trên mạng, đã vô tình sống dậy trong ông
hết thảy cả quãng đời sung sức, đầy nhiệt huyết và khát vọng sống, nhưng vô
cùng gian truân, và không kém cô đơn, dù bên cạnh mình có bao nhiêu đồng đội;
hẳn bao ký ức vui buồn ùa dậy, chen lấn trong lòng ông; rồi nữa, ông đã quyết
định thay đổi cuộc sống của gia đình mình sau chuyến đi Quảng Bình và Lào cùng
người lính cũ Nguyễn Văn Tròn? Hay còn linh cảm gì nữa chăng ? ...
Cái điều tôi nghĩ, điều Trần Đăng Khoa nghĩ và mong
muốn được đón hai bố con vị cựu thuyền trưởng tàu HQ 05, và chắc hẳn, tự thân
Trần Trọng Trí cũng nghĩ vậy. Đâu khó gì. Đã hai lần chưa gặp, thì lần thứ ba,
thứ tư sẽ gặp. Giữa Trần Đăng Khoa và Trần Trọng Trí, họ sống với nhau nhiều ở
Trường Sa và trên tàu HQ 05 thời điểm năm 1982, nay có gặp là gặp lại thôi,
kiểu gặp của những cựu binh một thời sống chết bên nhau. Riêng ông và tôi, thì
chưa từng gặp nhau...
Bẵng đi cả tuần, rồi nửa tháng, không thấy ông xuất
hiện trên mạng, cả Tròn Lùn nữa. Quả thực, không có các cảm nhận bông đùa tếu
táo nhưng rất đỗi chân tình của Trần Trọng Trí cùng đám lính cũ của ông, tôi
thấy thiêu thiếu, và hẳn Xóm blog Tiếng Việt cũng kém xôm trò. Thôi đành đợi họ
về, giờ thầy trò họ đều có laptop, nối mạng USB cả rồi , tha hồ mà giao lưu,
thơ phú, gặp gỡ, bù khú...
Một ngày làm việc bình thường, theo thói quen, tôi đến
sớm trước giờ làm việc nửa tiếng, bật máy vào mạng tranh thủ xem một số thông
tin đầu ngày và blog cá nhân mình. Không tin vào mắt mình, khi đọc những dòng
cảm nhận sau đây: “Chú Chu Nhạc kính mến!
Cháu là Hà con gái bố Trần Trọng Trí. Bố cháu và chú Tròn đã mất vì tai nạn
giao thông tại Thái Lan. Xe do chú Tròn lái. Chú Tròn mất tại chỗ. Còn bố cháu
vào viện đến ngày thứ ba thì mất vì vết thưong quá nặng. Bố cháu mất đã nửa tháng
rồi. Bố cháu rất quý chú và chú Khoa nên cháu báo để các chú biết. Nếu có gì
đường đột mong chú tha lỗi. Cháu Hà”... Sau chút bàng hoàng, xem kỹ, cảm
nhận của Hà được viết lúc 23h24 ngày 23 tháng 4 năm 2011. Như vậy, cựu thuyền
trưởng Trần Trọng Trí và cựu lính thủy Nguyễn Văn Tròn đã vĩnh viễn ra đi trước
đó nửa tháng rồi. Đâu ngờ, những dòng cảm nhận ông viết vào ngày 19 tháng 3 năm
2011, báo tin việc ông đi thăm Nguyễn Văn Tròn rồi cùng nhau sang chơi bên nước
Lào, lại là những dòng cuối cùng ông để lại nơi Blogtiengviet.
Đã có bao nhiêu lời bày tỏ lòng tiếc thương, cảm mến
thầy trò Trí-Tròn, lời chia buồn sâu sắc với cháu Hà và gia đình hai người,
song chẳng có gì bù đắp nổi sự mất mát đó. Nhà thơ Trần Đăng Khoa viết: “Trần Thu Hà! Chú thực sự sửng sốt trước tin
của bố cháu và chú Tròn… Trước đó, chú cũng có một linh cảm không lành về bố cháu.
Trước đây, bố cháu và chú Tròn hay qua Xóm Lá và có nhưng cảm nhận rất thú vị,
vừa hóm, vừa thông minh, lại rất vui, đúng như tính bố cháu. Sự góp mặt của bố
cháu và chú Tròn, làm Xóm Lá sinh động hẳn. Thế rồi bẵng đi, không thấy bố cháu
lại.... Chú Nhạc còn bàn với chú làm một chương trình truyền hình về bố cháu và
chú Tròn. Vậy mà ai ngờ... Đây là một tổn thất không gì bù đắp được. Chú đau
đớn chia sẻ nỗi đau đớn này với mẹ cháu, chị em cháu. Lúc nào qua Hà Nội thì
báo chú. Chú rất muốn được đón cháu như đón một người nhà thân thiết, xin chia
sẻ nối đau này với cháu và gia đình”.
Sau vài ngày tĩnh tâm, tôi viết trên blog của mình bài
“Tưởng nhớ cựu thuyền trưởng Trần Trọng
Trí “, lại có bao lời chia sẻ từ cộng đồng Xóm Lá (Blogtiengviet.net). Nhà
văn Trần Hồng Giang, một blogger khuyết tật được nhiều người yêu mến, chia sẻ “Bất ngờ quá.
Em đọc Đảo chìm của anh Trần Đăng Khoa ngay từ lần xuất bản
đầu tiên. Với lòng yêu mến và cảm phục những người lính đảo đến khôn cùng. Vậy
nhưng đến vừa rồi qua blog của các anh thì em mới biết là bác Trí nguyên mẫu
trong Đảo chìm là đồng hương Nghĩa Hưng với em. Biết được
thông tin này, em đã rất vui mừng, em đã nhờ một người bạn ở thị trấn Liễu Đề,
liên lạc với bác Trí để một lúc nào đó có thể gặp gỡ. Em hy vọng khi gặp được
bác ấy thì sẽ viết một cái gì đó về một con người mà mình ngưỡng mộ.Thế mà...
Cuộc đời này sao lại có những thực tế phũ phàng như thế chứ!”.
Tôi lần giở các trang blog của mình, tìm tất thảy dấu
vết của cựu thuyền trưởng Trần Trọng Trí và cánh lính cũ của ông để lại, kể từ
ngày đầu ông xuất hiện (ngày 28 tháng 2
năm 2011) cho đến bài viết cuối cùng (ngày
19 tháng 3 năm 2011), nghĩa là chưa đầy một tháng, thầy trò ông đã làm sôi
động cả Xóm Lá với những dòng tâm sự, với thơ ca đối đáp giàu chất lính, phồn
thực và rất uy-mua...
Đột ngột xuất hiện và vụt biến mất, họ như những vệt
sao băng vút qua bầu trời vậy !...
Vĩ thanh,
Một câu hỏi đặt ra, tại sao thầy trò Trí – Tròn lại
sang tận Thái Lan, để rồi xảy ra sự cố đáng tiếc ở đó? Theo suy luận của tôi,
Tròn Lùn đã từng thông báo rằng, anh ta mở quán Cày tơ ở Ba Đồn, làm ăn khá
phát đạt, lại mở thêm mấy quán nữa tận bên Lào. Tròn Lùn có ô tô riêng. Vậy là,
sau khi đón thủ trưởng Trí và Quảng Bình, thăm thú đồng đội cũ, viếng nghĩa
trang Trường Sơn, rồi họ sang bên Lào chơi, tiện thể giải quyết công việc quán
xá bên đó. Giờ quốc tế thông thương, mấy nước Đông Nam Á qua lại nhau dễ dàng
như đi chợ. Từ thủ đô Viên-chăn, chỉ cần qua cầu bắc ngang sông Mê-kông, sang
cửa khẩu Noọng-khai, là vào tỉnh Udon của Thái Lan rồi. Sở dĩ biết vậy, trong
một chuyến công tác sang Lào năm 2010, tôi cũng đến được tỉnh lỵ Udon theo
đường này. Có điều, Thái Lan giao thông theo hệ thống của Anh (cũng như một số
nước khác như Nhật bản, Hồng kông), ngược ta, đi trái về phải. Ô tô của họ phần
lớn là tay lái nghịch. Nếu người mình sang đó, xe tay lái thuận, lại thêm thói
quen theo luật giao thông ta (đi phải về trái), thì chỉ vài giây sơ ý xao nhãng
là lao xe sang phần được ngược chiều ngay...
Đáng tiếc làm sao. Âu cũng là số phận. Kể từ khi nhận
ra nhau, họ cần nhau, cựu thuyền trưởng Trần Trọng
Trí và người em lính cựu Nguyễn Văn Tròn... Những
nhận xét rất thẳng thắn, chân thành và tinh tế của họ, nhất là những bài thơ cũ
được nhắc lại, những cảm tác tức thời hóm hỉnh, pha chất lính tráng và phồn
thực của họ, thật hay, đã khiến cả Blogtiengviet.net sôi động, sinh khí hẳn
lên... Không những thế, cặp thủ trưởng-lính cũ, anh em, thày trò Trí –Tròn còn
tranh thủ kể chuyện đời thường sau khi họ chia tay nhau rời quân ngũ, chuyện
sinh sống làm ăn thành bại, chuyện vui buồn thế sự, chuyện gia đình... Họ trút
hết nỗi niềm cho nhau. Tâm đầu hợp ý, có cảm giác như từ đây, họ không thể sống
thiếu nhau !...
Cho đến nay, ngoài những gì người thơ
Trần Trọng Trí để lại trên blog của tôi, chủ yếu là văn thơ đối đáp, hài hước
bông lơn, tôi không biết những bài thơ khác của ông đã từng được đăng báo Văn nghệ, báo Hải quân và trong tuyển thơ Hương
ngoại ô ra sao. Không biết nên chẳng bàn. Theo suy đoán của tôi, Trần Trọng
Trí đã có gần như cả cuộc đời phục vụ trong Hải quân, đặc biệt quãng thời gian
dài ông sống và chiến đấu bảo vệ quần đảo Trường Sa, làm thuyền trưởng tàu HQ
05, hẳn số thơ ca hò vè ông sáng tác rất nhiều (mà mấy bài các cựu lính biển Nguyễn Văn Tròn, Lê Văn Khánh nhớ là điển
hình). Sẵn trí thông minh, tính hài hước, và không kém phần lãng mạn trong
mình, Trần Trọng Trí sáng tác hay ứng tác, là pha trò cười, là nhắc nhở, là
động viên, khích lệ cánh lính của mình có thêm tình thần và lòng can đảm, cố
kết, trụ vững, chống chọi với sóng gió biển khơi và sự rình rập của kẻ xâm lấn,
đặng bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, lãnh hải của quốc gia.
Song những gì Trần Trọng Trí để lại, như
tôi đã từng đưa ra nhận định, gạt đi những gì quá bông lơn tếu táo, bỏ qua
những câu chữ còn ít nhiều dung tục cửa miệng, thì nhìn chung, thơ ca của ông
giàu yếu tố phôn-clo, giàu chất uy-mua, khá phồn thực và không kém phần lãng
mạn... Rồi đây, những bài thơ hài hước của ông sẽ vẫn được cánh lính biển, và
nhiều người nữa, nhớ đến... Và hơn thế nữa, ở ông, còn là sự am tường về thi ca
nói chung, mực thước nhưng không nệ cổ, chấp nhận sự cách tân và phát triển của
thi ca đương đại... Trong tập sách Trường
Sa, mới xuất bản của nhà thơ Trần Đăng Khoa, cùng với nội dung chính là
những bài thơ anh viết về biển đảo, tiểu thuyết Đảo Chìm, có trích đăng một số câu chuyện ngoài lề lên liên quan
đến chủ đề này và nhiều ý kiến khác về tiểu thuyết Đảo Chìm, có đôi chút câu chuyện về cựu thuyền trưởng Trần Trọng
Trí, cùng các cựu lính thủy Nguyễn Văn Tròn, Lê Văn Khánh và những đồng đội
khác.
Vậy, với người thơ Trần Trọng Trí, thiết
tưởng, như thế là hạnh phúc... Mỗi khi nhớ về ông và Nguyễn Văn Tròn, là nhớ về
quá khứ pha chút tiếc nuối của sự thiếu vẹn tròn...
Trong một bài thơ, Trần Trọng Trí đã viết: “Ta gối đầu lắng sóng/ Chờ đợi vầng trăng lên“...
Giờ, thì hẳn, ông và Tròn Lùn, ở miền xa thắm ấy, họ thanh thản gối đầu lắng sóng, chờ đợi vầng trăng lên !...
Người thơ
của Biển,
Chân dung nhà thơ Trần Trọng Trí, tôi đã viết cách đây
dăm năm.
Đã có phần Vĩ thanh, thì nói thêm mà làm gì?
Có đấy, khi mà Biển Đông chưa một ngày bình yên, thì
con người cùng những dòng thơ, dù là tếu táo cho vui, chủ yếu để động viên,
khích lệ tinh thần của đồng đội và chính mình, sẽ trở thành nhân chứng khẳng
định chủ quyền biển đảo của Tổ quốc, khác chi đâu chuyện về Hải đội Hoàng Sa
ngày xưa dưới triều đại phong kiến đất Việt ?...
Chính vì lẽ đó, đại tá, cựu thuyền trưởng Trần Trọng
Trí và những người lính biển thuộc cấp của ông, chẳng bao giờ phai mờ trong tâm
trí mọi người... Đây cũng là lý do, tôi trở lại tiếp nối chuyện về Trần
Trọng Trí, người thơ của biển này.
Số là, năm 2014, Nhà xuất bản Văn học ấn hành tập Trường Sa của nhà thơ Trần Đăng Khoa, tuyển tập thơ văn và bạn đọc với Đảo Chìm, mà ở đó, những người làm sách đã lựa chọn các bài thơ Trần Đăng
Khoa viết về biển đảo và tiểu thuyết Đảo
Chìm, cùng các cảm nhận của bạn đọc... Trong số đó, có cảm nhận của đại tá,
cựu chiến binh biển đảo Trần Trọng Trí và bài viết “Đảo Chìm, nghệ thuật tạo dựng không gian truyện” của tôi. Bài viết
này của tôi, trước khi được tập hợp vào cuốn sách Trời đất thu hay lòng ta thu
(Nxb Dân trí, 2016), tôi đã đăng ở Blog cá nhân (Ngẫm & Viết, blogtiengviet, net) vào ngày 26.3.2011. Khi ấy, có
khá nhiều bạn đọc nói chung và các nhà văn hải ngoại, nhà phê bình văn học khen
sự phát hiện của tôi về việc tạo dựng không gian truyện, đặc biệt, có Trần
Trọng Trí và các cựu chiến binh, từng là động đội của ông một thời. Cái hay, là
kể từ đó, Trần Trọng Trí và các đồng đội cũ của mình, những người từng một thòi
sống chết kiên cường bám trụ bào vệ vùng biển đảo Trường Sa, lấy trang blog Ngẫm
& Viết của tôi và trang blog Lão Khoa của Trần Đăng Khoa (mạng xã hội blogtiengviet.net) làm nơi
vào ra, tụ họp, nhắc lại kỷ niệm cũ thời làm lính Trường Sa. Chuyện lính tráng
đời thường tếu táo, chuyện thơ văn hò vè, chuyện kín bi hài của lính, đọc và
cười chảy nước mắt, vì thương mến và nể phục.
Những gì họ để lại trên trang blog của tôi, thì đã
trích nêu trong những phần đầu bài viết này rồi, còn những gì trên trang cá
nhân của nhà thơ Trần Đăng Khoa, hẳn là nhiều, nhưng trong cuốn sách Trường Sa của mình, nhà thơ chỉ trích
chút ít. Tôn trọng ý muốn của Trần Đăng Khoa, tôi xin đăng lại cảm nhận (comment) của Trần Trọng Trí, xem như cái
cớ đề bàn thêm về ông và các đồng đội của ông: “Đã lâu rồi, tôi tưởng không còn nước mắt nữa. Lòng ngỡ chai lỳ. Tôi hay
vào trang Blog Tiếng Việt chọc ghẹo mọi người cho vui. Nay đọc lại cuốn sách về
Trường Sa, tôi đã khóc. Cảm ơn Trần Đăng Khoa. Con gái tôi, cháu Trần Thị Thu
Hà mà ông Khoa gọi là Trần Thị Mộng Tương, nay đã 37 tuổi (thời điểm đó), có hai con gái. Cháu ngoại tôi đã học lớp
12, cháu đọc chuyện này, thoạt đầu cười, sau thì khóc. Nó không biết đây là
chuyện bác Khoa viết về ông nó, mẹ nó. Tôi tìm cuốn sách này mà không biết tìm
ở đâu. Dẫu sao vẫn muốn có cuốn sách,..”.
Tâm thế của Trần Trọng Trí khi ấy, tôi đã nhận dịnh
trong bài viết về thi pháp tiểu thuyết Đảo Chìm, nhưng tôi vẫn
muốn thêm lần nhắc lại, để ai đó chưa đọc bài viết đó, có thể hiểu. Ở vào thời
điểm ấy, tôi đọc lại các cảm nhận của Trần Trọng Trí, nhận thấy ông đang ở
trạng thái thăng hoa, mộng mị, sa lầy trong mớ hồi ức của mình. Những trang
viết của chúng tôi và cảm xúc của mọi người, đặc biệt là các đồng đội cũ của
ông, vô tình đánh thức mọi tế bào thần kinh trong con người vị đại tá (lương tướng), cựu sĩ quan, người hùng
biển đảo một thời, đã về vườn, trong vai ông thợ cắt tóc phố huyện... Dòng ký
ức và cả những ẩn ức một thời bùng phát, tuôn chảy như núi lửa phun trào, không
biết bao giờ thôi. Trần Trọng Trí như người lên cơn sốt, đến mê sảng, không thể
thoát ra, hay đúng hơn là không muốn thoát ra khỏi cơn mê giăng mắc, bủa vây
tâm trí ông... Cứ như, ông muốn nằm lại trong cơn mê sảng ấy?...
Mỗi khi đọc lại những lưu bút Trần Trọng Trí và các
đồng đội của ông để lại, tôi lại hình dung bóng dáng con người ông, một vị
thuyền trưởng tàu HQ05 Hải đội Trường Sa, một chính trị viên Thuận trong tiểu
thuyết Đảo Chìm, và một ông thợ cắt
tóc phố huyện Liễu Đề, Nghĩa Hưng, Nam Định, quê ông. Ba hình bóng này lúc tách
bạch riêng rẽ, khi thì nhập nhòa rồi chập làm một...
Thâm tâm, tôi cứ mong đến một ngày, có vị đạo diễn nào
đó, dựng Đảo Chìm của Trần Đăng Khoa
thành phim truyện, bởi điều này không khó, khi giờ đây ta có đủ điều kiện để
quay bộ phim này ngay tại Trường Sa, chứ không cần phải dùng trường quay nhân
tạo. Nghĩ thế, tôi lại rẩm riu xem ai sẽ là người thủ vai nhà thơ-người kể chuyện,
ai sẽ vào vai chính trị viên Thuận, ai và ai sẽ sắm vai công nương tiểu thư
Mộng Tương, Hai Ùm, Tư Xồm, vị Tư lệnh binh chủng? Và các nhà làm phim sẽ quay
những cảnh về con lợn Oăn-ta-ra-mê-na như thế nào đây? Như thế, hình bóng của
Tư lệnh Giáp Văn Cương, thuyền trưởng Trần Trọng Trí, và Trần Thị Thu Hà-con gái ông, cùng các chàng
lính biển Nguyễn Văn Tròn, Lê Văn Khánh v.v... sẽ hiện lên ra sao? Chắc thú vị
lắm đây,
Thêm nữa, tôi và Trần Đăng Khoa mong muốn, tìm gặp
được Trần Thị Thu Hà, khi chỉ biết duy nhất thông tin từ Trần Trọng Trí cho
biết lúc ông còn sống, là gia đình ông định chuẩn bị dọn lên Yên Bái sống cùng
gia đình con gái. Khi tin cho chúng tôi biết về việc ra đi của bố mình, Hà
không để lại số điện thoại và địa chỉ của gia đình mình. Vậy nên, mong rằng
cuốn sách của Trần Đăng Khoa đã xuất bản, và những bài viết của tôi về Trần
Trọng Trí, dù ở dạng bản in hoặc trên các báo điện tử, mạng xã hội, đến được với
Trần Thị Thu Hà, hay những người thân khác của ông, đặng chúng tôi đến được nơi
ông yên nghỉ, thắp nén hương, tưởng nhớ ông-đại tá Trần Trọng Trí-người cựu
chiến binh, người hùng biển đảo-người thơ của Biển!?...
Nhận xét
Đăng nhận xét